Akvaryumdaki Alg Problemi Çözümü

Akvaryumla ilgilenmeye başladığım ilk yıl, camın iç yüzeyinde beliren o yeşil buğuyu "doğal bir şey" sanıp aylarca görmezden gelmiştim. Sonuç: 60 litrelik tankım bir bataklık manzarasına döndü, bitkilerin yaprakları kahverengi bir tüyle kaplandı, iki neon tetra kaybettim. O günden bugüne beş farklı akvaryum kurdum, üçünde ciddi alg patlaması yaşadım ve her seferinde biraz daha erken müdahale etmeyi öğrendim. Burada anlatacaklarım kitaptan okuduğum kurallar değil, kendi camımı kazıyarak öğrendiğim şeyler.

En baştan söyleyeyim: akvaryum alg sorunu nasıl çözülür sorusunun tek bir cevabı yok, çünkü alg bir hastalık değil, bir belirti. Suyunuzda fazladan besin var, ışık dengesi bozuk ya da ekosistem henüz oturmamış demektir. Algi kazıyıp geçmek, ateşi düşürüp enfeksiyonu görmezden gelmeye benziyor; iki hafta sonra aynı yerden geri geliyor.

Algin Neden Çıktığını Anlamak: Sebebi Bulmazsanız Geri Gelir

Ben artık camda alg görünce ilk iş elime kazıyıcıyı almıyorum, defterimi açıp son iki haftada ne değiştiğimi yazıyorum. Yem markası mı değişti? Yeni bitki mi ekledim? Lamba süresini uzattım mı? Cevap neredeyse her zaman bu üç sorudan birinde çıkıyor.

Işık: Süre mi, şiddeti mi?

İlk akvaryumumda lambayı sabah açıp gece yatarken kapatıyordum; günde 11-12 saat ışık demek bu. Bitkiler o ışığı kullanabilecek kadar besin ve karbon bulamadığında, artan enerjiyi alg değerlendiriyor. Zamanlayıcı takıp süreyi 6-7 saate düşürdüğümde tek bir başka değişiklik yapmadan yeşil su problemim iki hafta içinde geriledi. Bir diğer hata: akvaryumu pencere kenarına koymak. Doğrudan güneş alan tanklarda mevsim değiştiğinde alg patlaması yaşamamak neredeyse imkânsız.

Fazla yem ve birikmiş nitrat

Balıkların yeme saldırma hâli insanı yanıltıyor, "az verdim herhâlde" diye ikinci tutamı serpiyorsunuz. Dibe inen yem çürüyüp amonyağa, sonra nitrata dönüşüyor; nitrat da algin en sevdiği gübre. Kendime koyduğum kural şu: iki dakikada bitmeyen miktar fazladır. Haftada bir gün hiç yem vermiyorum, sindirim sistemi açısından da faydası oluyor. Balık bakımının temel dengeleri üzerine yazdığımız genel rehberde de bu "aç gün" alışkanlığından bahsetmiştim.

Yeni akvaryum sendromu

Kurulumun 3-8. haftaları arasında kahverengi, tozlu bir tabaka (diatom) çıkması neredeyse normal. Filtre bakterisi henüz oturmadığı, silikat fazlası tüketilmediği için oluyor. Burada panikleyip kimyasal atmak en kötü hamle; ben bu dönemde sadece camı siliyor, su değişimini düzenli yapıyor ve bekliyorum. Genellikle kendiliğinden kayboluyor.

Uyguladığım Doğal Çözüm Yöntemleri

Piyasadaki "alg yok edici" şişelerden ikisini denedim. Biri işe yaradı ama üç gün sonra ölen alg kütlesi suyu bulandırıp filtreyi tıkadı, oksijen düştü, balıklar yüzeyde soludu. O günden beri kimyasalı sadece son çare olarak, o da yoğun havalandırma ve sık su değişimiyle birlikte düşünüyorum.

Su değişimi ve mekanik temizlik disiplini

En sıkıcı ama en etkili yöntem: haftada %25-30 su değişimi, sifonla taban temizliği. Sifonu çekerken çakılın arasından çıkan koyu renkli artığı ilk gördüğümde şaşırmıştım; algin besin kaynağı tam olarak orada saklanıyor. Camı silmek için kredi kartı büyüklüğünde plastik bir kart veya manyetik silici yeterli. Filtre süngerini musluk suyunda değil, akvaryumdan aldığım suda çalkalıyorum ki faydalı bakteri ölmesin.

Bitkilerle rekabet kurmak

Alg ile bitkiler aynı besinlere talip. Bitkiler güçlüyse alg zayıf kalıyor. Benim en çok işime yarayan hızlı büyüyenler oldu: sudan çıkan kısmıyla nitrat emen sarmaşık türleri, yüzen bitkiler, elodea ve vallisneria gibi kanaatkâr türler. Yüzen bitki aynı zamanda ışığı süzüyor, iki fayda bir arada. Bitki yoğunluğunu artırdığım tankta filamentli yeşil alg bir ayda gözle görülür şekilde azaldı.

Alg yiyen canlılar ve gerçek beklentiler

Burada dürüst olalım: hiçbir canlı temizlik ekibiniz değildir, hepsi de atık üretir. Yine de doğru seçim işi kolaylaştırıyor.

Bir de karanlık kürü var: yoğun yeşil su durumunda tankı üç gün tamamen ışıksız bırakmak (bitki örtüsü fazla değilse). Havalandırmayı açık tutup yem vermeyerek uyguladım, işe yaradı ama bunu yılda bir kereden fazla yapılacak bir yöntem olarak görmüyorum.

Son olarak, sıcaklığın da bu tabloya girdiğini unutmayın; suyun gereğinden sıcak olması organik çürümeyi hızlandırıp alga zemin hazırlıyor. Isıtıcı ayarı ve mevsim geçişleri üzerine ayrı bir yazıda detaylandırdığım gibi, dengeli bir sıcaklık aslında dolaylı bir alg önlemi. Balıklarda solungaç ya da yüzgeç şikâyeti başladıysa, su kalitesi bozulmuş ol