Soğuk Havalarda Köpeklerde Kulak Enfeksiyonu Artışı

Kışın ilk soğuklarıyla birlikte veteriner bekleme odalarında hep aynı manzarayı görüyorum: başını yana eğmiş, arka ayağıyla durmadan kulağını kaşıyan köpekler. Kendi köpeğim Zeytin'le de tam olarak bunu yaşadım. Aralık ortasıydı, sabah yürüyüşünden döndükten birkaç saat sonra kafasını sürekli silkelemeye başladı. "Su kaçmıştır, kurur geçer" diye düşündüm; üç gün sonra kulağından ekşi bir koku gelmeye başladığında yanıldığımı anladım. O günden sonra köpek kış kulak sorunu konusunu ciddiye almayı öğrendim, çünkü soğuk mevsim bu enfeksiyonlar için sandığımızdan çok daha elverişli bir zemin hazırlıyor.

Yaz aylarında kulak enfeksiyonunu havuz, deniz ve nemle ilişkilendiririz. Kışın ise nem içeride, kulak kanalının kendi içinde birikiyor. Yağmurda ıslanan tüyler, eve girer girmez maruz kalınan sıcak kalorifer havası, kalın tasma ve montların kulak dibini havasız bırakması… Hepsi birleşince mantar ve bakteri için sıcak, nemli, karanlık bir yuva ortaya çıkıyor.

Kışın Kulak Enfeksiyonu Neden Artıyor?

Bunu anlamadan önlem almak zor. Zeytin'in kulağını üç kez tedavi ettirdikten sonra veteriner hekimin bana anlattığı şey basitti: sorun soğuğun kendisi değil, soğuk-sıcak geçişlerinin yarattığı nem döngüsü.

Islaklık ve ani sıcaklık değişimi

Yağmurlu bir yürüyüşten döndüğünüzde köpeğin sırtını havluyla kurularsınız ama kulak kepçesinin altı ve kanal girişi çoğu zaman unutulur. Eve girip 24 derecelik odaya geçildiğinde bu nem buharlaşmak yerine kulak içinde kalır. Sarkık kulaklı ırklarda (cocker spaniel, basset, golden retriever, beagle) kepçe adeta bir kapak görevi görüp havalanmayı tamamen engeller. Zeytin de sarkık kulaklı olduğu için ilk hedef oydu.

Kapalı ortam, kuru hava ve alerjenler

Kışın pencereler kapalı, kalorifer sürekli açık. Ev tozu akarları, halı lifleri ve küf sporları havada daha uzun süre asılı kalıyor. Alerjik yapıya sahip köpeklerde bu durum önce deriyi, ardından kulak derisini etkiliyor. Kulak kanalı da sonuçta derinin devamı; deride kaşıntı varsa kulakta iltihap gelmesi an meselesi. Zeytin'in ilk atağı, evde yeni bir halı serdiğimiz haftaya denk gelmişti, tesadüf olduğunu sanmıyorum.

Bağışıklık ve beslenme değişimi

Kışın hareket azalır, yürüyüş süreleri kısalır, buna karşılık "üşümesin" diye porsiyonlar büyür. Kilo alan ve daha az hareket eden bir köpekte bağışıklık yanıtı da yavaşlar. Köpekte sağlıklı ağırlık kontrolünü konu alan yazıda değindiğim gibi, kış aylarında kalori dengesini gözden geçirmek sadece kilo meselesi değil; kulak, deri ve diş sağlığını da doğrudan etkiliyor. Beslenmedeki yağ asidi dengesinin deri bariyerine katkısı, köpek beslenme ve diş sağlığı tarafında da sık sık karşımıza çıkan bir konu.

Pratik Önlem ve Erken Müdahale

Zeytin'le üç kışı geride bıraktık ve son iki kıştır tek bir enfeksiyon yaşamadık. Yaptığım şeyler ilaçlı bir mucize değil, sadece düzen.

Yürüyüş sonrası 60 saniyelik rutin

Kapıdan girer girmez, mama kabına gitmeden önce şunu yapıyorum:

• Kulak kepçesini kaldırıp içine kuru bir pamuk beze veya kâğıt havluya bastırıyorum. Kanalın derinine girmiyorum, sadece giriş kısmını ve kepçenin iç yüzeyini kurutuyorum.
• Kepçenin dış tarafındaki ıslak tüyleri elimle sıkıp suyunu alıyorum; ıslak tüy, kulağa damla damla su taşıyor.
• Haftada iki kez veteriner hekimin önerdiği kulak temizleme solüsyonunu kullanıyorum. Zeytin'de kulak kanalına birkaç damla, kepçe dibinden 15 saniye masaj, sonra silkelemesine izin verip dışarı çıkanı siliyorum.

Pamuklu çubuk kullanmıyorum. İlk yıl kullandım ve kiri içeri ittiğim için işleri kötüleştirdiğimi sonradan öğrendim. Ayrıca gezdirme sırasında kullandığım göğüs tasması, boyun tasmasına göre kulak dibini daha az sıkıyor; köpek tasma ve gezdirme eğitimi konusuna eğilirken bu ayrıntıyı da hesaba katmakta fayda var.

Belirtileri erken yakalamak

Aşağıdaki tabloyu buzdolabına asmıştım, işe yaradı:

Evde yapılmaması gerekenler

Zeytin'in ikinci atağında internetten okuyup sirke-su karışımı denedim; kulak zaten tahriş olduğu için köpek elimden kaçtı, iki gün daha kaybettim. Ondan sonra şu kuralları koydum: teşhis konmadan hiçbir sıvı damlatılmaz, önceki tedaviden kalan damla "aynı şeydir" diye tekrar kullanılmaz, zeytinyağı gibi yağlı maddeler kulağa dökülmez. Mantar için verilen bir damla, bakteriyel bir enfeksiyonda hiçbir işe yaramadığı gibi kanalda nemi artırıyor.

Bir de sabır meselesi var: t